Dialogen tussen mensen hangen aan elkaar van onuitgesproken, sociale conventies. In de loop der tijd zijn er tussen mensen protocollen ontstaan als het gaat over wat we(kunnen) zeggen en hoe we met elkaar omgaan. Je hoeft niet ver te zoeken: een ‘Mogge’ van je collega of een gemompeld ‘Smakelijk’ van je disgenoten bij het starten van de maaltijd, kennen we allemaal. De vraag- antwoordcombinatie ‘Hoegaathet? Goed!’ is zeker ook een klassieker.
Het protocol
In het verleden waren dit soort gedragingen nog veel uitgebreider. Dat had alles te maken met explicietere sociaal-maatschappelijke verschillen. Ontmoette je de dokter, dominee of burgermeester, dan waren er uitgebreide begroetingsrituelen met passende aanspreekvormen en bijzinnen. Non-verbaal gebeurde er ook van alles; het afzetten van de hoed, het neerslaan van de ogen, sierlijke handgebaren of een lichte buiging. Een echo van dat gedrag is nog aanwezig bij de omgangsregels met het Koninklijk Huis. Tegenwoordig zijn deze standenverschillen formeel dan afwezig, maar sommige sociale automatismen werken nog altijd. Dit geprogrammeerde gedrag biedt ons de kaders van de relatie die we met elkaar aangaan en onderhouden. Het heeft alles te maken met beleefdheid die is ingegeven vanuit de leefbaarheid van de mens als soort. Zouden deze vormen er niet zijn, zou een afwijkende begroeting volledig verkeerd kunnen worden opgevat. Het zit zo diep geworteld dat bepaalde woorden je lippen(of vingers!) verlaten voordat je er over na hebt kunnen denken. Die vanzelfsprekendheid maakt dit fenomeen bijzonder fascinerend.
SeinLanguage
Een aantal jaren geleden had de Amerikaanse stand-up comedian Jerry Seinfeld veel succes met het uitlichten van dit soort intermenselijke cliche’s! Zijn boekje ‘SeinLanguage’ staat vol met dit soort voorbeelden. Zijn benadering is om vooral veel vragen te stellen over al die dingen die wij met elkaar zo gewoon vinden. Een aanrader voor elke creatieve marketeer:
Waarom raden mensen elkaar hun dokters aan?
Waarom trekken zakenmannen een pak aan?
Wat is het verschil tussen een date en een sollicitatie?
Waarom flappen we er gedachteloos dingen uit die ons in de problemen brengen?
Seinfeld biedt met zijn boek en shows een bijzonder soort vermaak. Alhoewel hij niet gaat voor de diepere benadering zet hij je met zijn ‘slice-of-life’ benadering aan het denken. De les die je bijvoorbeeld zou kunnen trekken is dat het loont om ook vragen te blijven stellen over de dingen die we met zijn allen normaal vinden. Intermenselijke relaties zijn weliswaar organisch, fluide en onberekenbaar… toch houden we ons van nature aan de ongeschreven sociale protocollen. En dan brengt me bij mijn punt:
Online dialogen hebben ook regels
Ook bij een online dialoog moet je rekening houden met gedragspatronen en geprogrammeerde reflexen! Bij VEEL concepten waarbij een gesprek tussen twee mensen moet worden nagebootst, lijkt het alsof deze conventies ineens worden genegeerd. Er wordt niet gegroet, een verhaal begint plotseling zonder introductie, stiltes vallen op de verkeerde momenten en zonder afscheid eindigt het ineens. Gedurende het gesprek is de toon soms afstandelijk, technisch, opdringerig of soms zelfs ronduit ongeïnteresseerd(‘ze komen toch naar ons toe?!’). Op een bepaalde manier is het misschien wel logisch dat conceptontwikkelaars en redacteurs hier niet bij stilstaan, daar kan ik twee redenen voor noemen:
1. Menselijke dialoogpatronen zijn zo instinctief dat we ze niet 1,2,3 reproduceren als we ze digitaal ‘imiteren’. Vaak schrijf je in de productiefase siteteksten(of mailteksten) in je eentje en mis je daarbij de automatismen die je in een tweegesprek zou toepassen. Daarom is het aan te bevelen om teksten altijd hardop aan iemand anders voor te lezen!
2. Veel redacteurs en concepters zijn voortgebracht vanuit de monoloog-traditie; er wordt geredeneerd vanuit ‘wat gezegd moet worden’. Men bedenkt een mooi verhaal of tekst wat op de bezoekers af zal worden geschoten, terwijl het een veel betere gedachte is om ‘achterstevoren’ te werk te gaan. Waar moet deze dialoog naartoe leiden? Wat voor reactie wil ik hier teweeg brengen? Hoe zou ik zelf aangesproken willen worden?
Iedereen kent dat gevoel dat je op een site komt, een e-mail open klikt en dat er een lichte irritatie van je meester maakt, zonder dat je kan aanwijzen waar dat aan ligt. De kans is redelijk groot dat jouw ‘gesprekpartner’ een hele serie geheime sociale codes heeft gebroken. Irritatie is doorgaans een bijzonder slechte dialoogstarter. Via Twitter vond ik deze column van niemand minder dan Seth Godin. Via een andere invalshoek beschrijft hij hetzelfde principe!
Hopelijk had je hier wat aan.
Bedankt voor je aandacht en tot ziens!
![[Valid RSS feed]](http://www.artikelenmarketing.nl/images/icon_Rss.png "XML Feed For RSS"){kind=icon}
Category Rss Feed
Print Artikel
Toevoegen aan Favorieten
